door Jozef » 21 feb 2006, 01:45
Volkomen juist. Zoals je je wellicht nog herinnert:
Eenheid van tijd = s(econde)
1 s = 9.192.631.770 maal de periode van de elektromagnetische golf die behoort bij de overgang tussen de twee zeer fijne niveaus van de grondtoestand 2S van de cesium-isotoop 133Cs.
Eenheid van lengte = m(eter)
1 m = de lengte van de weg die het licht in het vacuà ¼m aflegt in een tijd van 1/299.792.458 s.
Snelheid = afgelegde weg per tijdseenheid -> eenheid = m/s
Versnelling = snelheidswijziging per tijdseenheid -> eenheid = m/s per s = m/s²
Eenheid van massa = kg
De waarde is bepaald door een cilinder met bepaalde afmetingen van een platina-iridiumlegering, bewaard in het Bureau International des Poids et Mesures te Sà ¨vres.
Kracht = massa x versnelling -> eenheid = kg x m/s² = kgm/s² = N(ewton)
Arbeid = kracht x afgelegde weg -> eenheid = N x m = Nm = Joule
Vermogen = arbeid per tijdseenheid -> eenheid = Joule/s = W(att)
1 PK (paardenkracht) = 735,499 Watt
Het probleem is dat mensen van mijn generatie geen gevoel van grootte-orde hebben voor een vermogen dat uitgedrukt wordt in kW. Wij zijn opgegroeid met vermogens in PK. Een vermogen van 100 PK zegt ons iets een vermogen van 74 kW daarentegen niet.
Het is hetzelfde als met de Euro. Ik kan niet onmiddellijk uitmaken of een rijhuis van 200.000 Euro duur is of niet, ik moet dat bedrag eerst omzetten naar 8.000.000 Belgische frank. Dat zegt een Nederlander dan weer niets, die zal het omzetten naar 400.000 Nederlandse gulden.
Op de achterkant van buitenboordmotoren in de pleziervaart prijkt vrijwel altijd een getal dat het vermogen in PK aangeeft. Er is uiteraard geen fabrikant die het in zijn hoofd haalt om "200" (PK) te gaan vervangen door "147" (kW), wijl zijn concurrent verder gaat met "200".
Omgekeerd vragen jonge Belgische schippers zich af waarom ze, als ze minimum 16 jaar zijn maar nog geen 18 jaar, alleen slechts een motorboot mogen besturen met een vermogen van minder dan 7,335 kW. Vanwaar toch dit eigenaardige getal? Dat is natuurlijk de vroegere bovengrens van 10 PK, een rond getal. (1)
Ik denk dat het gebruik van PK dus nog lang niet uitgeroeid is.
Ook in andere domeinen wordt het SI-stelsel, dat al tientallen jaren in voege is, nog steeds niet toegepast.
Zo zouden we snelheid al lang moeten uitdrukken in m/s in plaats van in km/h. En ik kan me 1 m en 1 s veel beter voorstellen dan 1 km en 1 uur. We zouden dus bijvoorbeeld moeten spreken van een snelheid van 25 m/s, en niet van 90 km/h. Maar 25 m/s zegt natuurlijk geen kat iets, 90 km/h wel.
Toen de huisarts mij onlangs mijn benaderend gewicht vroeg (een vraag die ik verwacht had), antwoordde ik hem: "1.275 Newton". Je had die man moeten zien opkijken. Nu, hij vroeg mijn gewicht, niet mijn massa. Mijn massa is 130 kg. Maar gewicht is een kracht, namelijk de aantrekkingskracht van de aarde. En een kracht druk je uit in Newton, namelijk massa x versnelling. De aantrekkingskracht van de aarde levert op zeeniveau een versnelling van 9,81 m/s² op, vandaar dus mijn gewicht van 130 kg x 9,81 m/s² = 1.275 Newton. Onze balans geeft aan dat mijn mijn massa (hoeveelheid materie) 130 kg is, niet mijn gewicht (aantrekkingskracht door de aarde).
Volkomen juist. Zoals je je wellicht nog herinnert:
Eenheid van tijd = s(econde)
1 s = 9.192.631.770 maal de periode van de elektromagnetische golf die behoort bij de overgang tussen de twee zeer fijne niveaus van de grondtoestand 2S van de cesium-isotoop 133Cs.
Eenheid van lengte = m(eter)
1 m = de lengte van de weg die het licht in het vacuà ¼m aflegt in een tijd van 1/299.792.458 s.
Snelheid = afgelegde weg per tijdseenheid -> eenheid = m/s
Versnelling = snelheidswijziging per tijdseenheid -> eenheid = m/s per s = m/s²
Eenheid van massa = kg
De waarde is bepaald door een cilinder met bepaalde afmetingen van een platina-iridiumlegering, bewaard in het Bureau International des Poids et Mesures te Sà ¨vres.
Kracht = massa x versnelling -> eenheid = kg x m/s² = kgm/s² = N(ewton)
Arbeid = kracht x afgelegde weg -> eenheid = N x m = Nm = Joule
Vermogen = arbeid per tijdseenheid -> eenheid = Joule/s = W(att)
1 PK (paardenkracht) = 735,499 Watt
Het probleem is dat mensen van mijn generatie geen gevoel van grootte-orde hebben voor een vermogen dat uitgedrukt wordt in kW. Wij zijn opgegroeid met vermogens in PK. Een vermogen van 100 PK zegt ons iets een vermogen van 74 kW daarentegen niet.
Het is hetzelfde als met de Euro. Ik kan niet onmiddellijk uitmaken of een rijhuis van 200.000 Euro duur is of niet, ik moet dat bedrag eerst omzetten naar 8.000.000 Belgische frank. Dat zegt een Nederlander dan weer niets, die zal het omzetten naar 400.000 Nederlandse gulden.
Op de achterkant van buitenboordmotoren in de pleziervaart prijkt vrijwel altijd een getal dat het vermogen in PK aangeeft. Er is uiteraard geen fabrikant die het in zijn hoofd haalt om "200" (PK) te gaan vervangen door "147" (kW), wijl zijn concurrent verder gaat met "200".
Omgekeerd vragen jonge Belgische schippers zich af waarom ze, als ze minimum 16 jaar zijn maar nog geen 18 jaar, alleen slechts een motorboot mogen besturen met een vermogen van minder dan 7,335 kW. Vanwaar toch dit eigenaardige getal? Dat is natuurlijk de vroegere bovengrens van 10 PK, een rond getal. (1)
Ik denk dat het gebruik van PK dus nog lang niet uitgeroeid is.
Ook in andere domeinen wordt het SI-stelsel, dat al tientallen jaren in voege is, nog steeds niet toegepast.
Zo zouden we snelheid al lang moeten uitdrukken in m/s in plaats van in km/h. En ik kan me 1 m en 1 s veel beter voorstellen dan 1 km en 1 uur. We zouden dus bijvoorbeeld moeten spreken van een snelheid van 25 m/s, en niet van 90 km/h. Maar 25 m/s zegt natuurlijk geen kat iets, 90 km/h wel.
Toen de huisarts mij onlangs mijn benaderend gewicht vroeg (een vraag die ik verwacht had), antwoordde ik hem: "1.275 Newton". Je had die man moeten zien opkijken. Nu, hij vroeg mijn gewicht, niet mijn massa. Mijn massa is 130 kg. Maar gewicht is een kracht, namelijk de aantrekkingskracht van de aarde. En een kracht druk je uit in Newton, namelijk massa x versnelling. De aantrekkingskracht van de aarde levert op zeeniveau een versnelling van 9,81 m/s² op, vandaar dus mijn gewicht van 130 kg x 9,81 m/s² = 1.275 Newton. Onze balans geeft aan dat mijn mijn massa (hoeveelheid materie) 130 kg is, niet mijn gewicht (aantrekkingskracht door de aarde).